ZBIORY

Biblioteka podręczna Muzeum Woli (voliana i varsaviana) – mgr Lidia Świerczek, tel. (+48 22) 624-37-33. Czytelnia czynna w godzinach otwarcia Muzeum.

Zbiór plakatów filmowych i muzealnych – mgr Lidia Świerczek

Zbiór plakatów (około 5200 szt.) to przede wszystkim plakaty o tematyce kulturalnej. Plakaty polityczne, społeczne czy propagandowe liczą zaledwie kilkadziesiąt sztuk. Z plakatów kulturalnych, najliczniejsze są plakaty filmowe. Drugą grupę stanowią plakaty muzealne, pochodzące z Muzeum całej Polski. Ze względu na autorów, w zbiorze plakatów Muzeum Woli wyraźnie reprezentowana jest „Polska szkoła plakatu”. Wymienić tu warto takich autorów jak Jan Młodożeniec, Waldemar Świerzy, Jan Lenica, czy Franciszek Starowieyski. Można też zobaczyć plakaty nieco młodszego pokolenia. Prace Rafała Olbińskiego, Marcina Mroszczaka a także oryginalną twórczość Eryka Lipińskiego czy Marka Płozy – Dolińskiego. Obecnie zbiór plakatów powiększany jest okazjonalnie, przez darowizny zaprzyjaźnionych muzeów.

Zbiór pamiątek rodziny Ulrichów

Ulrichowie to rodzina warszawskich ogrodników, której pierwszym przedstawicielem w Warszawie był przybyły w II poł. XVIII w. z Saksonii Jan Bogumił Traugott Ulrich, założyciel najstarszego w naszym mieście ogrodu handlowego. Pamiątki rodziny Ulrichów zostały przekazane do Muzeum Woli przez Stefana Muellera (syna Anny z Ulrichów i Stanisława Müllerów) w dniu 10 lutego 2004 r. Wśród ponad 200 obiektów znajdują się: dokumenty, fotografie, pocztówki, druki i papiery firmowe, dyplomy, korespondencja, plany, cenniki, katalogi firmowe oraz fotografie i przedmioty osobiste. Najliczniejszą grupę stanowią pamiątki związane z rodzinną firmą „C.Ulrich”, funkcjonującą nieprzerwanie przez ponad 150 lat (1805-1958). Do najcenniejszych obiektów należą dwa bogato zdobione dokumenty pergaminowe (z 1712 i 1758 r.) – świadectwa ukończenia praktyk ogrodniczych przez (spokrewnionych z Ulrichami) Jacoba Mencke i Johanna Christiana Mencke – późniejszych ogrodników Ogrodu Saskiego w Warszawie. Zachowało się także świadectwo ukończenia nauk ogrodniczych przez Krystiana Ulricha (1828) oraz tymczasowa nominacja Jana Ulricha na ogrodnika Ogrodu Saskiego(1807). Na osobną uwagę zasługuje korespondencja z 1807 r., sygnowana m.in. przez księcia Józefa Poniatowskiego – dotycząca ochrony Ogrodu Saskiego przed dewastacją przez wojska napoleońskie.

Uzupełnieniem zbioru pamiątek rodzinnych jest brązowe popiersie Krystiana Ulricha z k. XIX w., pochodzące z parku pokazowego d. Zakładów Ogrodniczych „C. Ulrich” przy ul. Górczewskiej 124, a przekazane w 2003 r. do zbiorów muzealnych przez obecnego właściciela terenu Centrum Handlowe „Wola Park”.

Zbiór pamiątek po Zgrupowaniu AK „Chrobry II” – mgr Lidia Świerczek

Na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, Muzeum Woli oddział Muzeum Historycznego m. st. Warszawy otrzymało od środowiska żołnierzy Zgrupowania AK „Chrobry II” dokumenty i pamiątki związane z powstańczą walką. W akcie darowizny przekazano legitymacje powstańcze, meldunki, rysunki (pochodzące z okresu niewoli), prasę powstańczą oraz żołnierskie wyposażenie (ładownice, hełmy karabinki – w większości destrukty), nominacje oficerskie itp. W 1995 roku, Muzeum Woli otrzymało też zespół muzealiów od Związku Kombatantów Rzeczpospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych – Koła nr 7 przy Zakładach Radiowych im. Kasprzaka. Są to środki łączności (radiostacja polowa, aparat telefoniczny), odznaki i odznaczenia, powojenne medale i destrukty broni.

Zbiór platerów warszawskich im. Anieli i Tadeusza Wysiadeckich – mgr Maria Ejchman

Zbiór został przekazany Muzeum Woli na mocy testamentu z dnia 2 marca 1994 r. Fascynacje kolekcjonerskie Tadeusza Wysiadeckiego rozpoczęły się od gromadzenia podstawek-uchwytów do szklanek, a skończyły na zbiorze różnych przedmiotów (m.in. sztućców, świeczników, paterek, cukiernic), wyprodukowanych w warszawskich fabrykach i warsztatach przed 1939 r. Powstał niepowtarzalny zespół, bardzo zróżnicowany zarówno pod względem formalnym, jak i artystycznym. Składają się nań przedmioty pochodzące z kilkudziesięciu firm, które w większości miały swe siedziby właśnie na terenie Woli, w dawnej Dzielnicy Zachodniej i na Muranowie. Znajdują się wśród nich wyroby nie tylko najbardziej znanych warsztatów (jak: J. Fraget, Bracia Henneberg, Norblin, Bracia Buch i T. Werner, R. Plewkiewicz), ale i tych rzadziej występujących (np. K. Groszkowski, I. Altman, J. Chyliński, Sz. Zolberg, E. Sucharski). Na uwagę zasługują obiekty wychodzące już z użycia, takie jak widelczyki do raków Norblina, kawiornica Schiffersa, czy samowar Plewkiewicza. Bogactwo stylowe reprezentuje zbiór uchwytów do szklanek. Oryginalna forma i wysoki poziom artystyczny wyróżnia doskonale zachowany ekspres do kawy Frageta i efektowną eklektyczną toaletkę Plewkiewicza. Część zbioru jest prezentowana na wystawie stałej.

Zbiór ikonografii – mgr Maria Mórawska

W zbiorze ikonograficznym Muzeum Woli znajdują się głównie fotografie dotyczące przemysłowców i zakładów przemysłowych na Woli jeszcze z XIX w. oraz związanych z nimi reklam, a także konkretnych ulic wolskich (np. Żelazna, Chłodna). Można tu wyróżnić fotografie planów Warszawy z różnych okresów historycznych, fotografie z terenów getta warszawskiego, czy dokumentacja wyglądu miasta jesienią 1939 r. (centrum Warszawy). Ciekawostką są zdjęcia dotyczące polskich uchodźców z lat II wojny światowej na Węgrzech. Zbiór zawiera także fotografie wykonane do wystaw prezentowanych w Muzeum Woli w ciągu trzydziestolecia działalności.

Wśród zgromadzonych obiektów znajdują się zarówno oryginalne fotografie autorstwa znanych fotografików, takich jak Aleksander Minorski, Lech Charewicz czy Wiesław Osica, jak i wtórniki oraz negatywy (2591 negatywów).

Zbiór prasy zakładowej – mgr Maria Mórawska

Zbiór zgromadzony w Muzeum Woli, podzielić można na kilka rodzajów. Prasa zakładowa ulegała bowiem rozwojowi nie tylko merytorycznemu. Dlatego oprócz zwykłych czarno białych wydawnictw, znaleźć można kolorowe magazyny. Część z nich to oczywiście okolicznościowe dodatki i wydania jubileuszowe, lecz nie brakuje stałych wydań wielobarwnych. Wśród tych ostatnich przeważają gazety wydawane w zakładach elektronicznych. „Elektronowiec”, „Elektronik” czy „Radiowiec” od samego początku, tj. od lat sześćdziesiątych starały się być pismami na najwyższym poziomie graficznym. Inne, jak chociażby „Polar” czy „Waryński”, przeszły długą ewolucję starając się dołączyć do wymienionej wyżej czołówki. Większość gazet jednak pozostawało w formie pierwotnej, zmieniając jedynie kolory nagłówków czy tytułów. Pod względem technicznym najwyżej stoi chyba „Kuźnia Słowa” co nie specjalnie dziwi, gdy dodamy że pochodzi z Warszawskich Zakładów Poligraficznych. Chociaż pozostała czarno biała, jakość druku i zamieszczonych w niej fotografii nie odbiega zbytnio od współczesnych nam wydawnictw.

Zbiory Muzeum Woli, zawierają nie tylko prasę zakładową pochodzącą z terenu Stolicy, lecz także, (choć w mniejszej ilości) z innych ośrodków przemysłowych kraju. Do najliczniejszych należy zbiór gazet z terenów „kopalnianych” Śląska. Znaleźć więc możemy „Górniczy Głos”, „Górniczy Trud” czy „Życie Kopalni”. Ze względu na ilość zachowanych egzemplarzy tych pism, w czytelny sposób można prześledzić różnice pomiędzy prasą stołeczną a pochodzącą z miast od stolicy oddalonych. Różnice te są znaczne, i warto się nad nimi zastanowić. (fragment artykułu poświeconego prasie zakładowej)

Zbiór wycinków prasowych dotyczących dzielnicy Wola – mgr Maria Mórawska

Zbór wycinków prasowych Muzeum Woli oddziału Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, jest swoistym spojrzeniem na historię dzielnicy wolskiej z perspektywy trzydziestu lat. Pierwsze zgromadzone przez Muzeum Woli informacje prasowe, pochodzą z roku 1974, czyli roku otwarcia placówki. W zbiorze tym, znaleźć można informacje na temat rozwoju społecznego, gospodarczego i kulturalnego dzielnicy Wola w ujęciu dziennikarzy pracujących w różnych periodykach, gazetach codziennych i czasopismach. Najstarsze z wycinków pochodzą głównie z „Trybuny Ludu” i „Stolicy”, najnowsze z „Gazety Wyborczej” i „Życia Warszawy”. Nie zabrakło także artykułów z „Expressu Wieczornego”, czy wydawnictw lokalnych, takich jak „Kurier Wolski”.

Zbiór podzielony jest na roczniki. Każdy zaś z roczników zawiera w sobie dwie części. Pierwsza poświęcona jest wydarzeniom kulturalnym i wszelkiego rodzaju imprezom oraz historii dzielnicy (Historia Kultura Wydarzenia), druga natomiast, problemom społecznym, przemysłowym itp. (Z Woli i okolic). Całość zbioru jest skatalogowana, a każdy osobny wycinek ponumerowany, co ułatwia odnalezienie. Zbiór jest aktualizowany w oparciu o „Gazetę Wyborczą”, „Życie Warszawy” oraz wydawnictwa lokalne